Dubium

Just another WordPress site

Η αρχή του κακού, μέρος Ά


10/10/2012


nazi

Θυμάμαι την 28η Οκτωβρίου των μαθητικών μου χρόνων γεμάτη φανταχτερούς εορτασμούς και παρελάσεις. Στομφώδεις λόγοι των καθηγητών για την ηρωική αντίσταση των Ελλήνων, αφιερώματα στη Σοφία Βέμπο, παλιές ταινίες με άφθονες υπερβολές και θέαμα. Όμως εγώ είχα πάντοτε διαφορετικές απορίες.

Αυτό που κυρίως δεν μπορούσε να συλλάβει το παιδικό και το εφηβικό μου μυαλό ήταν από πού και πώς προήλθαν όλα αυτά. Έτσι ξαφνικά οι Ιταλοί μας κήρυξαν τον πόλεμο; Τι ήταν αυτοί οι τρομεροί φασίστες και οι ναζί με τις μαύρες στολές; Και το πιο αποτρόπαιο: πώς έθνη ολόκληρα μετατράπηκαν σε μηχανές μαζικών δολοφονιών;

Η σημερινή μας αφήγηση επιστρέφει στις ρίζες του ναζιστικού κινήματος, δίνοντας κάποιες διαφορετικές όσο και αποκαλυπτικές απαντήσεις. Είναι περισσότερο μια παρακολούθηση της πορείας των ιδεών του ναζισμού. Δεν θα τη βρείτε στα ελληνικά σχολικά εγχειρίδια, αν αυτά τα βιβλία εξακολουθούν να είναι όπως τα άφησα. Ακόμα και μια μερίδα ιστορικών επιλέγει να την αγνοεί ή να την υποβαθμίζει. Δυστυχώς αυτό συμβαίνει όταν επιμένουμε να ερμηνεύουμε αποκλειστικά με λογικούς όρους φαινόμενα που ενέχουν έναν εγγενή παραλογισμό, όπως το ψευδοεπιστημονικό ιδεολογικό μίγμα του ναζισμού ή – ακόμα περισσότερο – το ολοκαύτωμα.

Το Εθνικοσοσιαλιστικό Κόμμα των Γερμανών Εργατών (NSDAP) δεν ήταν στην πραγματικότητα μόνο ένα πολιτικό κόμμα. Κι ο Αδόλφος Χίτλερ δεν ήταν ο παράφρων αρχηγός μιας ακόμα πιο παράφρονος εγκληματικής οργάνωσης, όπως απλοϊκά παρουσιάζεται. Ήταν ο επικεφαλής ενός ολοκληρωτικού πολιτικού, φιλοσοφικού και ιδεολογικού κινήματος με σαφείς μυστικιστικές και θρησκευτικές προεκτάσεις. Σύμφωνα με τα λόγια του ιδίου του Χίτλερ, ο ναζισμός αποτελούσε κάτι παραπάνω κι από θρησκεία: ήταν μια συνταγή για να δημιουργηθεί ένας καινούριος άνθρωπος. Τέτοιου είδους διακηρύξεις αντιμετωπίζονται συχνά από τους πολιτικούς επιστήμονες και τους ιστορικούς ως ρητορικές υπερβολές ή κινήσεις σκοπιμότητας στα πλαίσια ενός «αντιδραστικού ριζοσπαστισμού». Όμως μια απλουστευτική κρίση αυτού του είδους μάλλον συσκοτίζει παρά διαφωτίζει τα γεγονότα. Διότι γεγονός παραμένει ότι μεγάλο μέρος των στελεχών του Εθνικοσοσιαλιστικού Κόμματος πίστευε όντως στα ναζιστικά ιδεώδη. Ποιος μπορεί, για παράδειγμα, να αμφισβητήσει την ειλικρινή πίστη των μαυροφορεμένων αξιωματικών των SS, που διέπραξαν τόσα φρικιαστικά εγκλήματα στο όνομα των πεπρωμένων της φυλής και του Γ’ Ράιχ; Μάλλον τα πράγματα δεν είναι και τόσο απλά.

Η παράξενη ιστορία μας, λοιπόν, ξεκινά κάπου στα 1875, αν και κάποιος απαιτητικός αναγνώστης θα μπορούσε να εντοπίσει τα χνάρια της και πολύ παλαιότερα. Εκείνη τη χρονιά μια αλλόκοτη όσο και ευρυμαθής Ουκρανή, η Έλενα Πέτροβνα Μπλαβάτσκι, ιδρύει τη Θεοσοφική Εταιρία στη Νέα Υόρκη. Επρόκειτο για μια μυστικιστική οργάνωση με τεράστια συμβολή στη διάδοση κάποιον ιδεών που έφθασαν – αν και αλλοιωμένες – ως το ναζιστικό κίνημα.

Η Μπλαβάτσκι πίστευε σ’ έναν «αντεστραμμένο δαρβινισμό» και υποστήριζε ότι στην κορυφή της εξέλιξης υπήρχε μια πνευματικά ανώτερη ανθρώπινη φυλή. Δεν ήταν βέβαια άλλη από τους Άριους,  των οποίων η επιβλητική παρουσία ανιχνευόταν σε πολλές αρχαίες παραδόσεις και σύμβολα όπως η σβάστικα. Οι απόψεις της Μπλαβάτσκι βρήκαν εξαιρετικά πρόσφορο έδαφος σε μια Ευρώπη ήδη εξοικειωμένη με θεωριές υπεροχής των λευκών, που ζούσε μια άνθιση του αποκρυφισμού, των μασονικών στοών και των πάσης φύσεως μυστικιστικών οργανώσεων. Στη Γερμανία, που μας ενδιαφέρει ειδικότερα εδώ, αυτές οι πεποιθήσεις συνδέθηκαν στενά με τον εθνικισμό  και την πολιτική, καθώς οι διδασκαλίες για την ανωτερότητα της Άριας φυλής μπορούσαν να δικαιολογήσουν τον έντονο αντισημιτισμό και τις άλλες επιδιώξεις των εθνικιστών του παγγερμανικού κινήματος.

Πρώτος πρόεδρος του γερμανικού τμήματος της εταιρίας (1884) υπήρξε ο Βίλχελμ Χίμπε -Σλάιντεν, υποστηρικτής του εθνικισμού και της αποικιοκρατίας, στέλεχος του Υπουργείου Αποικιών. Αργότερα εξέδωσε το περιοδικό Σφίγγα, που προωθούσε με επιστημονικοφανή τρόπο τις θεοσοφικές αντιλήψεις. Παράλληλα, το περιοδικό ασχολείτο με  ένα παράδοξο, για τα σημερινά δεδομένα, μίγμα μεταφυσικών αλλά και επιστημονικών θεμάτων από την αστρολογία ως τις πιο πρόσφατες τότε επιστημονικές ανακαλύψεις.

Στα μέλη της Θεοσοφικής Εταιρίας συγκαταλεγόταν ο Δρ. Φραντς Χάρτμαν, δημοφιλής συγγραφέας της εποχής, που καταπιανόταν επίσης με τη μεταφυσική και συμμετείχε στη δημιουργία μερικών από τις σημαντικότερες μυστικιστικές οργανώσεις των αρχών του 20ου αιώνα. Οι διασυνδέσεις του Χάρτμαν οδηγούν σε όλους τους σημαίνοντες αποκρυφιστές της εποχής, όπως τον Γουέστκοτ, ιδρυτή της αγγλικής Χρυσής Αυγής ή τον Γκουίντο φον Λιστ, μελετητή μιας υποτιθέμενης αρχαίας γλώσσας των Αρίων, την οποία συνέδεε ξεκάθαρα με τη γερμανική. Τα σύμβολα αυτής της γλώσσας, οι ρούνοι, βρίσκονταν σχεδόν σε όλη την Ευρώπη και την Αμερική. Η επίδραση των θεωριών του Λιστ στον ναζισμό χαράχτηκαν ανεξίτηλες με την επινόηση του σήματος των SS, το διπλό S σε σχήμα αστραπής, το οποίο υιοθετήθηκε ως αρχαίο γερμανικό γλωσσικό σύμβολο. Αργότερα, υπό την αιγίδα της Ahnenerbe SS, της διαβόητης Εταιρίας Έρευνας και Διδασκαλίας της Προγονικής Κληρονομίας, οι ναζί προσπάθησαν να βρουν αποδείξεις για τις θεωρίες του Λιστ, διεξάγοντας γλωσσολογικές, ανθρωπολογικές και αρχαιολογικές έρευνες στα πιο απίθανα μέρη του κόσμου, από τους πάγους της Ισλανδίας μέχρι τα οροπέδια των Ιμαλαΐων…

Ρίζος Καϊάφας


Facebooktwittergoogle_plusmail

Δες και αυτό


Σχόλια για το “Η αρχή του κακού, μέρος Ά


Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *